Công viên địa chất là gì?
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO là vùng có di sản địa chất giá trị quốc tế, được quản lý theo hướng bảo tồn, giáo dục và phát triển bền vững cùng cộng đồng. Non nước Cao Bằng được UNESCO công nhận ngày 12/4/2018, là công viên địa chất toàn cầu thứ hai của Việt Nam, được tái công nhận năm 2022 và nhận “thẻ xanh” lần hai, trao bằng chứng nhận vào tháng 4/2026.
Từ đáy biển thành núi đá
Đá vôi và trầm tích ở Cao Bằng là xác san hô, sinh vật biển và bùn lắng đọng qua hàng trăm triệu năm, nên nơi đây có rất nhiều hóa thạch: san hô, tay cuộn, cúc đá khoảng 260 triệu năm tuổi. Sau đó là các đợt núi lửa để lại đá bazan, đá granit, rõ nhất ở Phia Oắc – Phia Đén và bazan dạng gối ở đèo Mã Phục. Nước mưa hòa tan đá vôi qua hàng triệu năm tạo nên địa hình karst: núi tháp, núi nón, đá tai mèo, hố sụt, hang động và cánh đồng karst.
Vì sao phía Đông và phía Tây khác nhau?
Đứt gãy lớn Cao Bằng – Tiên Yên gần như chia đôi tỉnh. Phía Tây xen núi đá và núi đất, có đá granit Phia Oắc, dấu tích núi lửa và những bề mặt san bằng ở độ cao 700 – 1.000 m như Lưng Khủng Long. Phía Đông là karst giai đoạn già với núi đá, hang động, sông uốn quanh thung lũng – nơi có Phong Nậm, núi Mắt Thần và thác Bản Giốc.
Con số đáng nhớ
- Hơn 3.683 km² diện tích, đá vôi chiếm hơn 60%.
- Hơn 130 điểm di sản địa chất, khoảng 200 hang động, chừng 50 hang có thể khai thác du lịch.
- Hơn 500 triệu năm lịch sử Trái Đất.
- Bốn tuyến du lịch: phía Bắc “Hành trình về nguồn cội”, phía Đông “Trải nghiệm văn hóa bản địa ở xứ sở thần tiên”, phía Nam “Một thời hoa lửa”, phía Tây “Khám phá Phia Oắc – vùng núi của những đổi thay”.
Ghé điểm nào để thấy rõ nhất?
- Thác Bản Giốc: thác hình thành ở nơi đứt gãy cắt qua đá vôi khoảng 380 triệu năm tuổi.
- Hồ Hóa Thạch ở trung tâm tỉnh: vách trầm tích nhiều màu với hóa thạch thực vật, trai, hến khoảng 23 triệu năm tuổi.
- Đèo Mã Phục: bazan dạng gối, dung nham phun dưới đáy biển khoảng 260 triệu năm trước.
- Hóa thạch cúc đá Lũng Luông trên tuyến phía Bắc.
- Cánh đồng karst Phong Nậm bên sông Quây Sơn.
Thông tin tổng hợp từ Ban quản lý Công viên địa chất Non nước Cao Bằng, cổng du lịch Việt Nam và báo chí; cập nhật tháng 10/2026. Lịch, quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra lại trước khi đi.
